Podstawy #5 – Wymiana strun

Często samodzielna wymiana strun sprawia wiele kłopotów, zwłaszcza w przypadku gitary klasycznej. Dlatego też postaram się pokrótce opisać wymianę strun w czterech rodzajach gitar.

Na początek gitara klasyczna:

Struny do gitary klasycznej to struny nylonowe. Nie powinno się zakładać strun metalowych do gitar klasycznych – grozi to trwałym i nieodwracalnym uszkodzeniem instrumentu. Struny nylonowe są delikatne w dotyku i wydają ciepły, lekki dźwięk. Nie mają jednak zakończenia (tak zwanej beczki), które wystarczy przewlec przez mostek, jak w przypadku pozostałych gitar. Stare struny można zostawić – zawsze mogą się przydać. Bardzo ważne jest, aby zachować odpowiednią kolejność strun – e H G D A E. Należy je zawiązać w odpowiedni sposób wokół mostka, poniższy schemat pokazuje, jak powinno się to robić:

Krok 1: przewlecz strunę przez otwór w mostku tak, aby ku końcowi gitary wystawał niewielki, około 5 centymetrowy kawałek
Krok 2:

Krok 3:
(w niektórych mostkach, zwłaszcza słabszej konstrukcji, wymagane będzie przepleść strunę jeszcze raz, czyli tak jakby powtórzyć krok drugi w celu lepszego mocowania i trzymania stroju).

Krok 4: zaciągnąć i powtórzyć wszystko dla pozostałych strun. Końcówki można obciąć, albo zostawić i założyć jedna pod drugą. Mam nadzieję, że powyższy schemat jest dość czytelny ;)

Krok 5: mocowanie  strun do główki gitary. Kołki znajdują się z dwóch stron – patrząc na gitarę od frontu po lewej i prawej stronie. Struny wiolinowe wchodzą do kołków po prawej stronie. Struna e do najniższego, H do średniego, G do najwyższego. Struny basowe wchodzą do kołków po lewej. D do najwyższego, A do średniego, E do najniższego. Ważne jest, aby przewlec przez kołek tyle struny, aby przy nakręcaniu powstało 5-6 zwojów (dla wygody niech wszystkie struny przykręcone są w jednym kierunku. Jeden zwój powinien przechodzić od jednej strony otworu w kołku, pozostałe od drugiej). Jeżeli kawałek struny zostanie można go odciąć lub zostawić tak, jak jest. Zwoje powinny być nakręcone równo i nie zachodzić na siebie.

UWAGA: Należy pamiętać, że struny nylonowe po założeniu nie będą stroić – będzie trzeba odczekać, aby „doszły” do odpowiedniego naprężenia i się rozciągnęły – trwa to maksymalnie parę dni, można je trochę mocniej naciągnąć (ale tu uwaga, aby nie zerwać) aby przyśpieszyć ten proces)

Gitara akustyczna:

Do gitar akustycznych kupuje się struny metalowe. Można zakładać na nie nylony, jednak jest to rzadki zabieg. Przy zakładaniu strun metalowych postępujemy podobnie, jak w przypadku gitary klasycznej. Jest tutaj dużo mniej problemów z mocowaniem struny do mostka. Przy strunach metalowych znajdują się bowiem wspomniane wcześniej beczki, dzięki którym strunę wystarczy przewlec przez otwór w mostku i zająć się główką. Postępujemy tak samo jak wyżej, jednak zwojów powinno być mniej – 4-5 dla strun wiolinowych i 3-4 dla basowych.

Gitara elektryczna ze stałym mostkiem:

Sytuacja identyczna, jak w przypadku gitary akustycznej. Struny także metalowe, nylonowych się nie zakłada, ponieważ nie wydobędzie się z nich dźwięku ;) . W przypadku niektórych mostków struny przewlekamy przez cały korpus, nie tylko przez mostek. Więcej o mostkach w gitarach elektrycznych już niedługo.

Gitary elektryczne z mostkiem ruchomym:

Tak, jak powyżej – struny tylko metalowe. Tylko tutaj jest dużo więcej zabawy. Poza mostkiem z jednostronnym tremolo (mostek ruchomy pozwalający obniżać dźwięk) – w tym przypadku wystarczy postąpić tak, jak w przypadku gitary ze stałym mostkiem. Jednak w obustronnym tremolo, Floyd Rose zabieg ten wymaga praktyki i sprawia największe trudności początkującym gitarzystom. Oto, co trzeba zrobić by wymienić struny w tym układzie mostka:

Krok 1: Zdjęcie blokady strun na gryfie – trzy kostki w miejscu, gdzie zaczyna się główka a kończy gryf
Krok 2: Wsadź coś twardego (kawałek drewna, bateria, grubszy długopis itd) do „dziury” pod mostkiem. Zapobiegnie to zapadnięciu się mostka po zdjęciu strun.
Krok 3: Poluzuj struny tak, aby wyciągnąć je z maszynek strojeniowych, odkręć kostki znajdujące się na siodełku (do każdej wchodzą 2 struny), po czym odkręć śrubki przy mostku kluczem imbusowym i wyjmij struny.
Krok 4: Odcięcie od struny „beczki” i włożenie struny w mostek tam, gdzie przed chwilą odkręciliśmy śrubki. Następnie przewlekamy ją przez kostkę przy główce i nawijamy na kołki. Zaczynając od struny basowe j E robimy to dla wszystkich strun po kolei.
Krok 5: Mikrostroiki (służą do dostrajania gitary w razie zgubienia stroju podczas gry) przy mostku odkręcamy do połowy.
Krok 6: Stroimy gitarę do pożądanego stroju, dokręcamy kostki przy główce i wyciągamy przedmiot wsadzony pod tremolo. Teraz poprawiamy naciąg strun, ponieważ gitara prawdopodobnie zgubi strój.
Krok 7: Zluzowanie sprężyn mostka (1/4 – 1/8 obrotu) i sprawdzenie stroju. Kiedy będzie dobrze nastrojona i nie za mocno naciągnięta – jest ok.

Są to czynności bardzo ważne i dość kłopotliwe. Można gitarę oddać do sklepu muzycznego, gdzie sami założą kupione u nich struny (za darmo lub za około 10 zł). Jeżeli menzura (długość struny, czyli odległość między siodełkiem a mostkiem) będzie źle ustawiona, gitara będzie podawać złe dźwięki na progach.

Podstawy #4 – Strojenie i przestrajanie gitary

Teraz, kiedy już wiemy jak czytać dźwięki możemy przystąpić do strojenia gitary. Bardzo ważne, zwłaszcza dla początkującego gitarzysty jest to, aby gitara była dobrze nastrojona. Pomaga to oswoić się z dźwiękiem i wyrabia słuch. Gitarę stroi się do stroju eHGDAE. Najłatwiejszą metodą strojenia jest użycie elektronicznego stroika – kosztuje on około 50 zł, jednak powinno sie ograniczać jego użycie. Jeżeli będziemy go używać nie opanujemy strojenia ze słuchu, co jest bardzo ważne – na przyszłych koncertach pomiędzy utworami nie będziemy przecież dostrajać gitary stroikiem. Dlatego też opiszę tutaj dwie metody strojenia gitary ze słuchu.

Strojenie zaczynamy od najwyższej struny, e. Dźwięk można wyuczyć sobie na pamięć, jednak nigdy nie będzie to w 100 % dokładne. Dźwięk można dopasować do zagranego na pianinie / keyboardzie / kamertonie. Kamerton to bardzo przydatne urządzonko – wystarczy w niego dmuchnąć, a poda on dźwięk A, który brzmi dokładnie tak, jak najwyższa struna przyciśnięta na V progu – wystarczy dopasować kluczem regulującym naciąg struny wysokość dźwięku do tego z kamertonu. Można także posłużyć się wspomnianym wyżej stroikiem, który jest bardzo intuicyjny w użyciu.

Pierwsza metoda  to sprawdzenie dźwięków w prymie. Prymą nazywamy dźwięki, które są identyczne. Struna e(1) wydaje ten sam dźwięk, co struna H(2) na V progu, struna H(2) ten sam dźwięk, co struna G(3) na (uwaga, wyjątek!) IV progu, struna G(3) ten sam, co D(4) na V progu, D(4) ten sam, co A(5) na V progu, A(5) ten sam, co E(6) na V progu. Na tabulaturze wygląda to tak:
e|---0-------------------|
H|---5---0---------------|
G|-------4---0-----------|
D|-----------5---0-------|
A|---------------5---0---|
E|-------------------5---|


Jak widzimy metoda ta nie jest bardzo trudna. Różnice w barwie dźwięków sa jednak troszkę większe, niż w przypadku metody drugiej.

Jeżeli strojenie w prymach sprawia trudności Twojemu uchu, spróbuj strojenia na flażoletach. Czym są flażolety? Są to dźwięki wydobywane poprzez lekkie dotknięcie (nie dociśnięcie) struny nad belką oznaczającą próg. Dla przykładu flażolet na XII progu wydobywa się umieszczając palec dokładnie nad belką oznaczającą „zakończenie” progu – pomiędzy XII a XIII progiem. będzie to ten sam dźwięk, co struna dociśnięta na XII progu, jednak im wyżej w stronę główki, tym wyższy dźwięk.

Strojenie w flażoletach jest trudniejsze technicznie, lecz łatwiejsze słuchowo. Tak samo, jak poprzednio musimy „znaleźć” dźwięk struny wiolinowej e(1). Strunę H stroimy wydobywając ze struny e flażolet na VII progu (belka pomiędzy VII a VIII progiem). Jest to ten sam dźwięk, co flażolet na V progu na strunie H. W przypadku V progu flażolety wydobywa się nieco inaczej – nie umieszczamy palca bezpośrednio nad belką, tylko lekko w lewą stronę. Poniższa tabulatura przedstawia zapis strojenia gitary na flażoletach:

e|---7-------------------|
H|---5---5---------------|
G|-------4---7-----------|
D|-----------5---7-------|
A|---------------5---7---|
E|-------------------5---|

Jak widać tutaj także wyjątkiem jest struna G, na której flażolety kładziemy na V i IV progu. Wydobywanie czystych flażoletów wymaga czasu, jednak dzięki nim można łatwo nastroić gitarę.

Pozostaje jeszcze kwestia przestrajania gitary. Strój podany wyżej to strój standardowy, oprócz niego istnieje mnóstwo różnych wariantów strojenia gitary – x półtonów w dół, stroje opusczone, otwarte itd. Oto coraz niższe nazwy strojeń gitarowych: E, Eb, D, C, B, Bb, A itd…

Aby przestroić gitarę ze stroju E do stroju D należy: przyrównać dźwięk pustej struny wiolinowej e do struny wiolinowej H na III progu. Dlaczego na trzecim? Ponieważ dźwięk D jest o jeden ton niższy od E – należy więc przestroić strunę e do dźwięku D. Kolejne kroki wyglądają tak samo, jak przy strojeniu w prymach – strunę drugą na V progu dopasowujemy do pustej struny pierwszej (czyli już nie e, tylko D), i tak dalej.

Stroje opuszczone są czesto używane w metalu i rocku – najniższa struna obniżana jest o jeden ton w celu ułatwienia gry akordami skróconymi, tak zwanymi Power Chordami. Będą one miały całkiem osobną lekcję tematyczną, więc tutaj nie będę się o nich rozpisywał. Strojenie stroju E do Dropped D wygląda następująco: dźwięk najniższej struny basowej E przyciskamy na VII progu i dostrajamy ją do piątej struny (A).

Stroje otwarte to takie,w których dźwięki wydobywane z pustych strun dają dźwięki odpowiedniego akordu, na przykład Open a-moll, Open G-dur, Open C-dur itd. Więcej o akordach już w lekcji 6.

Podstawy #3 – Zapis dźwięków

Przed kolejnymi lekcjami musimy nauczyć się sposobów zapisywania dźwięków. Podstawowymi są: tabulatura (prostsza w czytaniu) i zapis nutowy (trudniejszy, ale dzięki wartościom nut biegły gitarzysta może zagrać coś, co widzi pierwszy raz na oczy, bez potrzeby odsłuchiwania oryginału). Przed przystąpieniem do lekcji trzeba przyswoić sobie bardzo ważne rzeczy – oznaczenia strun, progów, palców lewej ręki (i prawej do klasyki i fingerstyle).

Struny (liczba zapisywana jest w kółku):
(1) – e – STRUNY WIOLINOWE
(2) – H
(0) – G
(4) – D – STRUNY BASOWE
(5) – A
(6) – E

Progi oznaczane są cyframi rzymskimi, czyli czwarty próg oznaczony będzie „IV”, a jedenasty „XI”.

Palce lewej ręki:
1 – wskazujący
2 – środkowy
3 – serdeczny
4 – mały
T – kciuk

Palce prawej ręki – bardzo ważne do klasyki i fingerstyle!
i (.)- wskazujący
m (..) – środkowy
a (…) – serdeczny
p/t (+) – kciuk

Tabulatura to sześć linii utworzonych z myślników, które odpowiadają sześciu strunom gitary. na niej umieszczane są liczby, oznaczające na którym progu należy docisnąć daną strunę (oczywiście naciskamy pole pomiędzy dwoma belkami oznaczającymi progi, nie sam próg). Liczba 0 oznacza, że struna nie jest skracana i gra się ją bez dotykania żadnego progu. Oto początek utworu Nothing Else Matters, który jest grany na pustych strunach:

a)grany palcami
e|--------0-----|
H|------0---0---|
G|----0-------0-|
D|--------------|
A|--------------|
E|-0------------|

   p  i m a m i

Dźwięk struny basowej E gramy kciukiem (p), dźwięki na strunie wiolinowej G palcem wskazującym (i), na H środkowym (m), na wiolinowej e serdecznym (a).

b)grany kostką
e|--------0-----|
H|------0---0---|
G|----0-------0-|
D|--------------|
A|--------------|
E|-0------------|

   ▼  ▲ ▲ ▲ ▼ ▼

Pierwszy dźwięk uderzamy kostkując od dołu, kolejne trzy kostkując z góry, kolejne dwa z dołu. Bardzo ważne jest, aby nie kostkować tylko z góry, jak czyni wielu gitarzystów – szybko okaże się, że to przyzwyczajenie uniemożliwi nam dalszą naukę, dopóki się go nie wyzbędziemy. Polecam małe ćwiczenie pomagające w nauce kostkowania obustronnego:


e|----------------0----------------|
H|----------0-----------0----------|
G|----0-----------------------0----|
D|---------------------------------|
A|---------------------------------|
E|-0-----0-----0-----0-----0-----0-|

   ▼  ▲  ▼  ▲  ▼  ▲  ▼  ▲  ▼  ▲  ▼

Każdy dźwięk na strunie basowej E jest grany z góry, pozostałe dźwięki grane są z dołu. Dobrze jest powtórzyć to ćwiczenie wielokrotnie, zwiększając tempo – pomoże to oswoić prawą rękę z gitarą i strunami.

Nieco trudniej jest nauczyć się czytać nuty. W przypadku tabulatur dźwięki zapisywane były przy pomocy dobrze nam znanych liczb, na sześciu liniach odpowiadających sześciu strunom gitary. Nuty to najbardziej uniwersalny zapis, z jednego arkusza zagrać może i gitarzysta, i pianista, i skrzypek. Zapisywane są na pięciolinii (i liniach dodawanych), która rozpoczyna się kluczem wiolinowym (oprócz wiolinowego występuje także klucz basowy, używany dla bardzo niskich dźwięków).  Poniżej znajduje się przykładowy zapis nutowy.

Zaczynając od góry znajduje się tu:
-Wskaźnik Tempa, które dzielą się na wolne, umiarkowane i szybkie;
-Informacja na temat długości trwania jednej ćwierćnuty. Wartość ta podawana jest w wartości BPM (z angielskiego Beats Per Minute). 120 bpm to tempo, w którym jedna ćwierćnuta trwa pół sekundy;
-Klucz wiolinowy będący rozpoczęciem utworu oraz metrum utworu – w tym wypadku 4/4, co oznacza, że na jeden takt składają się cztery ćwierćnuty. Występuje wiele różnych taktów, dla przykładu: 3/4 to metrum, w którym jeden takt to 3 ćwierćnuty. Natomiast 2/1 to takt, w którym znajdują się dwie całe nuty, czyli 8 ćwiećnut (więcej o wartościach nut za chwilę ;) );
-3 Takty zakończone kreską taktową oraz takt ostatni, który jest zakończony podwójną kreską, pomagającą oddzielić dwie części utworu lub zwięźle zakończyć zapis nutowy. W ostatnim dźwięku przedostatniego taktu występuje ćwierćnuta, połączona „łukiem” z całą nutą w następnym takcie. Oznacza to, iż dźwięk z przedostatniego taktu należy przedłużyć o wartość, z którą jest połączony.

Nie wyjaśnia to jednak znaczenia tych dźwięków. Są to po prostu kolejne dźwięki wydobywane z pustych strun gitary. Położenie „kreski” (pałeczki nutowej) jest obojętne, dźwięk najwyższy, czyli pusta struna wiolinowa e ma pałeczkę nutową zwróconą do dołu tylko dla przykładu. Oto wyjaśnienie kolejnych wartości nut oraz odpowiadającym im pauz, czyli przerw:

-Cała nuta liczona na 4

-Półnuta liczona na 2

-Ćwierćnuta liczona na 1 (raz dwa trzy cztery)

-Ósemka, czyli połowa ćwierćnuty (raz i dwa i trzy i cztery i)

-Szesnastka, czyli połowa ósemki (liczona tak jak ósemki, jednak wymaga to treningu – na „raz” przypadają dwie szesnastki).

-Trzydziestkadwójka i sześćdziesięcioczwórka wyglądają tak samo, jak szesnastka czy ósemka, ale mają odpowiednio 3 i 4 „chorągiewki”. Trwają odpowiednio połowę szesnastki i połowę trzydziestodwójki.

Jeżeli przy nucie znajduje się kropka, to znaczy, że należy przedłużyć ją o połowę jej wartości – półnuta z kropką liczona będzie na „raz i dwa i trzy i”, ćwierćnuta z kropką na „raz i dwa”.

Teraz czas na zapis nutowy podstawowych dźwięków z użyciem lewej ręki (należy przypomnieć sobie oznaczenia progów i strun):

Struny wiolinowe:

Struny basowe:

Są to  podstawowe dźwięki, które modyfikuje się przez dopisanie obok danej nuty symboli: krzyżyk (♯) lub bemol (♭). Krzyżyk podwyższa dźwięk o jeden półton, czyli o jeden próg. Bemol zaś obniża dźwięk o półton. Krzyżyki i bemole zmieniają wartość dźwięku w obrębie jednego taktu, są też krzyżyki i bemole przed utworowe, wypisywane po kluczu wiolinowym. Kasownik przy nucie (♮) przywraca pierwotny dźwięk.Struna G, czyli trzecia od dołu to struna nieco inna niż pozostałe. Różni się od struny niższej (D). Jest tak, ponieważ w strojeniu gitary różni się ona od D o Tercję Wielką, a nie jak pozostałe struny o Kwartę. Dlatego też są na niej dwa dźwięki podstawowe w odróżnieniu od pozostałych strun. Więcej o interwałach już niedługo ;).

Więcej o oznaczeniach technik oraz innych symboli pojawiających się w tabulaturach i zapisach nutowych w ćwiczeniach nr 6 i 10.

Podstawy #2 – Jaka gitara na początek?

Najważniejszym pytaniem przed przystąpieniem do nauki jest pytanie, jak długo wytrwamy – tego niestety nie wie nikt, może okazać się, że gitara nie jest naszym powołaniem, nie ma więc sensu kupować drogich gitar na początek. Jest wiele firm produkujących porządne gitary do nauki w niskich cenach, nie ma także większego ryzyka w kupowaniu gitary używanej – jeżeli tylko nie jest zbyt mocno poobijana czy też nie ma jakichś rzucających się w oczy wad. Na początek warto zastanowić się, czy wolimy grać muzykę w stylu Guns ‚n Roses, Metallica, Nightwish czy też coś bardziej zbliżonego do Once, twórczości Erica Claptona i innych akustycznych kawałków (na przykład Stairway to Heaven lub Nothing Else Matters), czy może kręci nas klasyka, która wcale nie musi być nudna – dzieła takich gitarzystów, jak Carcassi, Sor, Coste czy Carulli do dziś są wzorem gitarowej muzyki klasycznej.

Przed przedstawieniem kandydatów zaznaczę jeszcze, że za 200 zł nie kupi się gitary elektrycznej, która będzie odpowiadała komukolwiek. Bardzo ważne jest, żeby gitara dobrze stroiła, a gitary tak tanie tego nie zapewnią. Poza tym będzie to gitara wykonana bardzo słabo. Dlatego też zakup gitary elektrycznej to większy wydatek. Zwłaszcza, że do kosztów należy także doliczyć piecyk i sprzęt, który wymieniony będzie niżej.

Tanimi gitarami elektrycznymi, które dobrze sprawdzą się w mocniejszych kawałkach są:

-Samick Avion AV1 (około 700 zł)
-Dean Evo XM (450 zł)
-Washburn X10 (500 zł) – jest to gitara z mostkiem ruchomym – jednostronne tremolo, jednak może się okazać, że mostek będzie niskiej jakości, skutkiem czego będzie szybko gubić strój
-Dean Vendetta (400 zł)
-Squier Stratocaster (od 600 zł)
-Yamaha RGX (350 zł)
-Jackson JS30 (około 700 zł)
-Gitary firm Mayones, Flame, Mensfield – bardzo często na allegro można dostać używane egzemplarze tych gitar już od około 300 zł, są to gitary bardzo dobre na początek, a jeżeli uda się znaleźć model z mostkiem firmy Schaller można brać bez zastanowienia.

Oto firmy, których gitary nie są warte nawet 200 zł – Sounder, SkyWay, Ever Play, SignS, Vision, Adelita, Echo, J&D (niektóre modele trafiają się udane), MSA i wiele więcej chińskich masówek…

Nieco łatwiej jest w przypadku gitar akustycznych – tutaj można kupić bardzo rozsądną gitarę już za 500 zł. Oto przegląd gitar, za którymi warto się obejrzeć.

-Stagg SW 203 (350 zł)
-Tenson D1 (300 zł)
-T Burton Greengo (około 500 zł) – bardzo dobry wybór, gitara dobra nie tylko dla początkujących
-Epiphone DR 100 (od 350 zł)
-Yamaha F-310 (około 500 zł) – kolejna bardzo dobra gitara, zasługująca na wyróżnienie ;)
-I nieco droższe – tanie modele firmy Marris i Hohner – od 700 zł, czasem nieco taniej, jednak są to naprawdę dobre gitary

Tak, jak wyżej – gitary których należy się wystrzegać – wszystkie powyższe plus multum gitar nie posiadających nazwy, tak zwane no-name, których pełno na allegro.

Jeżeli jednak wolimy ciepłe brzmienie strun nylonowych w gitarach klasycznych. Tanich a przyzwoitych gitar jest dość sporo, jednak wymienię tylko najbardziej opłacalne.

-Hohner HC 06 (300 zł)
-Yamaha C 30 (350 zł) – bardzo dobrze wykonany instrument gwarantujący wysoką wygodę grania
-Admira Paloma (450 zł)
-Washburn OC 1 (300 zł)

Modele, które lepiej unikać takie same, jak w przypadku gitar akustycznych, do tego Valencia, Barcelona, Alvera…

Generalnie warto zapytać kogoś, kto już trochę gra o poradę – na allegro można wylicytować bardzo tanio gitary warte dość okrągłe sumki…

A teraz co nieco o wzmacniaczach – bardzo trudno o dobry wzmacniacz do 500 zł – jest tylko parę rozsądnych wyborów (w tym jeden naprawdę ciekawy i jeden nieco droższy ;) ), które wymienię, a po nich napiszę o ciekawych zamiennikach…

-Peavey Solo 12 W (od 300 zł)
-Marshall MG 15 (od 400 zł)
-Roland Cube 15x (około 450 zł) – duże możliwości przesterowania i funkcja Power Squeezer (zmniejsza moc – można grać z czystym, zbalansowanym przesterem w niższej głośności)
-Roland Cube 20x (około 650 zł ) – wspomniany droższy model. Jest to naprawdę dobra propozycja do każdego gatunku muzyki. Zapewnia modyfikację brzmienia dzięki przesterowaniu i dodatkowych efektach typu pogłos, opóźnienie itd.
-Line 6 Pocket POD (od 300 zł) – wspomniany zamiennik. Jest to mały procesor gitarowy z bardzo dużymi możliwościami zmiany dźwięku. Możliwość podłączenia gitary do komputera za sprawą tego urządzenia ułatwia nagrywanie i wydobywanie dźwięku (głośniki / kolumny z wieży). Można także podłączyć do PODa słuchawki albo głośniki
-Line 6 Guitar Port (od 500 zł) – kolejny zamiennik – bardzo podobny do PODa, jednak oferuje jeszcze większe możliwości modyfikacji dźwięku wraz z symulacją wybranych modeli wzmacniaczy. Do działania niezbędny jest komputer – nie jest to mobilny wzmacniacz, jak Pocket POD. Oferuje bardzo ciekawe rozwiązanie – posiada bazę ponad stu utworów, zawiera ich szczegółowy opis, tabulatury, zapisy nutowe, a także linię instrumentalną z wyłączeniem gitary, dzięki czemu możemy grać z całym akompaniamentem.

A oto zbiór elementów niezbędnych (albo przydatnych) do grania na gitarze:

-Kable do gitar elektrycznych – na początek wystarczą 3 metrowe, polecam kable firmy Stagg (około 35 zł), a z droższych Planet Waves (około 80 zł)
-Stroik – nie konieczny, ale przydatny. Dobre stroiki można dostać już w granicach 50 zł. Dobrze, jeżeli będzie miał wbudowany metronom – funkcję wystukiwania rytmu, co pomaga w praktyce
-Pasek – konieczny, jeżeli chcemy grać na stojąco. Wygodne paski można dostać już za 20 zł, a skórzane od 60 zł
-Pokrowiec – tutaj także nie ma większych wymogów, jeżeli jest solidnie zrobiony. Wygodnie jest, jeżeli zamek otwierany jest naokoło
-Kostki – szczerz polecam kostki firmy Dunlop i Planet Waves. Są bardzo odporne na ścieranie i wygodnie się je trzyma. Do grania na gitarze akustycznej na biciach najlepsza będzie kostka miękka, 0,5 lub 0,6 mm. Na gitarze klasycznej kostek używa się raczej okazjonalnie, ale 0,5 mm także będzie odpowiednia. Do elektryka 0,6 będzie dobra do solówek, a do ciężkich partii rytmicznych – 1 mm.
-Struny – na początek najlepiej zakupić struny Extra Light lub Medium Light. Im twardsze struny, tym ciężej się gra, ale także lepsze brzmienie i lepsza wytrzymałość. Generalnie nie warto kupować grubych strun, jeżeli nie spędzi się nieco czasu na cienkich. Dobre struny, które długo utrzymują czystą barwę dźwięku niestety kosztują. D’Addario EXP to świetne struny do gitar akustycznych (około 50 zł), Savarez najlepsze do klasycznych (około 60 zł), Ernie Ball i DR (od 30 do 60, zależnie od jakości) do elektryka. Tańsze struny do akustyka to przyzwoite Martiny (około 20 zł), a dobre nylonowe to D’Addario (też około 20 zł).

Nie ma szczególnej reguły co do częstotliwości wymiany strun – tańsze tracą „nowe” brzmienie po około 2 tygodniach, lepsze przy pielęgnacji (wycieranie suchą szmatką po graniu, a już bardzo dobrze jest używać preparatów, które kosztują około 30-40 zł) nawet do 6 tygodni. Jednak nawet, kiedy czyste brzmienie przeminie nie ma obowiązku wymiany strun – gra się na nich dobrze jeszcze jakiś czas, jeżeli gramy tylko treningowo, to i po 3 miesiącach efekt będzie zadowalający. Kiedy któraś ze strun zacznie brzęczeć i widoczne będą bardzo mocno otarcia w miejscach gdzie nabite są progi, to wymiana może być ważna z powodu zmniejszającej się wytrzymałości strun. Jeżeli zdarzy się, że któraś ze strun pęknie najlepiej wymienić cały zestaw – po pierwsze oznacza to, że niedługo to samo może stać się z kolejną, po drugie – jeżeli do tygodniowych strun dołączymy nową będzie zauważalna różnica tonu, po trzecie – struna musi być z tego samego zestawu, co pozostałe – ta sama grubość, ten sam materiał (w przypadku niklowych obwódek lub fosforo-brązu) i najlepiej ta sama firma.

Podstawy #1 – Budowa gitary

Pierwszą, najbardziej podstawową lekcją będzie opis budowy gitary. Na zdjęciu poniżej widać gitarę klasyczną z wymienionymi najważniejszymi elementami.

gitara-budowa

Zaczynając od góry gitara składa się z:

Główki, do której przytwierdzone są klucze, służące do nawijania oraz strojenia strun – w gitarach klasycznych klucze skierowane są w dół, w akustycznych na boki, ponadto gitara akustyczna nie posiada otworów w główce – jest przystosowana do używania strun metalowych;

Siodełka – mały element służący do naprowadzania strun na właściwe im miejsce;

Gryfu – zwany także szyjką – jest to miejsce, gdzie gitarzysta, a raczej jego ręka, spędza najwięcej czasu. To tutaj, dociskając odpowiedni próg skracamy strunę, podwyższając jej podstawową wartość. Na gryfie znajduje się podstrunica, na której umieszczone są belki oznaczające progi i markery (instrukcje widnieją najczęściej na progach III, V, VII, IX, XII, XV, XVII), pomagające znaleźć odpowiedni dźwięk;

Pudła rezonansowego – podstawowe źródło dźwięku, dzięki otworowi w centrum i dużej powierzchni umożliwia uzyskanie czystego, donośnego dźwięku. Wokół otworu rezonansowemu znajduje się ozdobna rozeta;

Łezki – element występujący zazwyczaj w gitarach akustycznych, chociaż w klasycznych także się pojawia. Jego głównym celem jest ochrona drewna przed uderzeniami kostki przy grze akordowej;

Mostka – miejsce zaczepu strun, w gitarach klasycznych struny wiąże się przewlekając przez otwór, w gitarach akustycznych struny włożone do otworów zatyka się kołeczkami blokującymi je przed wypadnięciem;

Podstawka – umieszczony na mostku kawałek wykonany najczęściej z plastiku, podwyższający struny tak, aby przyciśnięte na progu nie stykały się z kolejnymi progami, dzięki czemu dźwięk jest czysty.

Budowa gitary elektrycznej jest dużo bardziej złożona – istnieje wiele różnych rodzajów gitar elektrycznych, a chyba najbardziej uniwersalnym modelem jest Stratocaster, widoczny poniżej.

gitara-budowa2

Główka – nie różni się za bardzo od poprzedniczki, z wyjątkiem prowadnic, które stosowane są w gitarach z ruchomymi mostkami w celu zachowania ich stroju;

Gryf - tutaj także jest podobnie – jedyną różnicą jest dużo wygodniejszy dostęp do dalszych progów i większa ilość markerów;

Korpus – wykonany z drewna, mieszczący w sobie elektronikę gitary i będący podestem dla przetworników, mostu itd. Pickholder pełni funkcję łezki i ozdoby dla gitary. Korpus gitary elektrycznej jest mniejszy niż pudło rezonansowe, ponieważ dźwięk powstaje dzięki przetwornikom;

Przetworniki – zwane także przystawkami – podstawa działania gitary elektrycznej. Na magnesy w kształcie walca nawijana jest bardzo cienka owijka z drutu. Magnesy zbierają drgania strun, a cewki wysyłają sygnał do przetwornika, dzięki czemu powstaje dźwięk. Przetworniki dzielimy na Humbuckery (podwójne)  i Single Coile (pojedyncze) – pierwsze lepiej sprawdzają się w ostrych partiach z przesterowaniem, tzn zmianą sygnału wyjściowego, drugie w grze bez przesterowania. Przetwornik pod gryfem („Neck”) lepiej nadaje się do lekkich brzmień, podczas gdy szybkie partie metalowe gra się na przetworniku pod mostem („Bridge”). Oprócz standardowych, pasywnych używa się często przetworników aktywnych – różnice pomiędzy nimi w innej lekcji. Najczęstsze układy przetworników to: H-S-S (Humbucker – Single – Single), S-S-S, H-H, H-S-H, itd;

Osprzęt – potencjonometry głośności i barwy służą do modyfikacji dźwięku z poziomu gitary. Przełącznik pozwala ustalić który przetwornik jest aktualnie używany. Zależnie od ilości przetworników przełącznik aktywuje różną ilość przystawek. Wejście Jack służy do podpięcia kabla Jack 6,3mm pod wzmacniacz;

Mostek – tak jak w przypadku gitary klasycznej używany do mocowania strun, jednak w przypadku gitary elektrycznej mostek może pełnić znacznie bardziej aktywną rolę – może podwyższać lub zniżać dźwięk. Wyróżnia się wiele różnych typów mostków, na powyższym zdjęciu widnieje mostek z jednostronnym tremolo, który może tylko zniżać dźwięk. Znacznie więcej oferuje mostek typu floyd rose lub (bardzo rzadko spotykany) Kahler – dźwięk można także podwyższyć, co daje bardzo charakterystyczny dźwięk. „Wajcha” przy mostku ruchomym zwana jest „Whammy Bar”. Więcej o mostkach niewątpliwie napiszę w kolejnych lekcjach.

Elementem najważniejszym wszystkich gitar są oczywiście struny, bez których jedyne dźwięki, które można by wydobyć to parę puknięć ;) w gitarze zazwyczaj jest ich 6 – 3 basowe i 3 wiolinowe (tzw. treble). Są także gitary 7, a nawet 8 strunowe, najczęściej są to jednak modele bardzo drogie.